In deze serie zetten we elke keer één kruid uit onze kruidentuin in de spotlights. Deze keer: bonenkruid, het kruid dat van oudsher met de bonen mee de pan in gaat.

Ezelspeper

Toen zwarte peper nog duur was, gold bonenkruid in Europa vaak als pittige vervanger. De Romeinen gebruikten het al in hun keuken, en Karel de Grote nam het op in de lijst met planten die op zijn landgoederen geteeld moesten worden. In de Provence heet het nog steeds pèbre d'ase: ezelspeper. Proef een blaadje en je snapt waarom: pittig, een tikje peperig, ergens tussen tijm en oregano in.

Zomer of winter?

In de keuken kom je vooral twee soorten bonenkruid tegen, en in de tuin maakt dat verschil.

• Zomerbonenkruid (Satureja hortensis) is eenjarig. Zacht blad, mildere smaak. Je zaait het elk voorjaar opnieuw en in de herfst is het weg.
• Winterbonenkruid (Satureja montana) is een groenblijvend struikje met stijve, glanzend donkergroene blaadjes. Het is pittiger, kan goed tegen de kou en blijft jaren staan.

Bij LIF Kruiden kweken we winterbonenkruid. Het grote voordeel: je kunt er het grootste deel van het jaar van plukken.

In de keuken

De naam zegt het al: bonenkruid hoort bij bonen. Sperziebonen, tuinbonen, witte bonen, linzen. In Duitsland heet het Bohnenkraut, in Bulgarije staat het als vast kruid naast het zout op tafel. Maar het kan veel meer:

• door een stoofpot met kool of paddenstoelen;
• bij eieren, kip en worst;
• fijngehakt in een paneerlaagje voor vis of vlees;
• in herbes de Provence: in het Franse Label Rouge-mengsel is ruim een kwart bonenkruid.

Onze tip: gebruik het spaarzaam, want winterbonenkruid is pittig. Een heel takje mag in een stoofpot meetrekken; fijngehakt blad doe je er pas tegen het eind bij. Bij lang koken verliest het namelijk een deel van zijn smaak.

Snel recept: sperziebonen met bonenkruid

Kook 500 gram sperziebonen beetgaar en giet ze af. Smelt een klontje boter in de pan, fruit er een fijngesneden sjalotje in en voeg 1 à 2 theelepels fijngehakt bonenkruid toe. Schep de bonen erdoor, breng op smaak met peper en zout. Klaar in een kwartier.

Een goede buur in de tuin

Winterbonenkruid wil volle zon en schrale grond die goed water doorlaat. Natte voeten in de winter is het enige waar het slecht tegen kan. In een pot droogt het sneller uit: geef dan water zodra de bovenste centimeters droog zijn. Knip het vroeg in het voorjaar terug tot net boven de nieuwe groei, maar niet in het kale, oude hout; dan loopt het mooi vol uit. Je kunt er zelfs een laag haagje van maken. In de moestuin staat het graag naast de bonen, en in de nazomer komen de bijen op de witte tot lila bloemetjes af.

Van oudsher

Bonenkruid werd traditioneel gebruikt bij een zware maag en winderigheid. Ook dronk men er thee van bij hoest, en vroeger ging een gekneusd blaadje op een wespensteek. Een bewezen werking is er niet, maar lekker is het zeker.

Zelf bonenkruid in je tuin of keuken? Je vindt winterbonenkruid bij ons aan de kraam in Wenum-Wiesel. Op de plantpagina van bonenkruid lees je alles over verzorgen en oogsten.

Het gebruik van elk kruid gebeurt op eigen risico. Lees de disclaimer op de website.